Προχωρώντας προς την παλιά πόλη, συναντάμε τον ποταμό Σκούρντα και το πασίγνωστο έμβλημα του Κότορ, τον Πύργο Καμπάνα. Αυτό το εντυπωσιακό κυκλικό οχυρό χτίστηκε κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας (13ος-14ος αιώνας) για να προστατεύει την πόλη από τις ναυτικές επιθέσεις. Σήμερα, μαζί με τις ανθισμένες κόκκινες τριανταφυλλιές, συνθέτει ένα από τα πιο φωτογραφημένα σημεία του Μαυροβουνίου!
Περιδιαβαίνοντας τα γραφικά σοκάκια της Παλιάς Πόλης του Κότορ, περιπλανιόμαστε στην ιστορία, σε έναν από τους καλύτερα διατηρημένους μεσαιωνικούς οικισμούς της Μεσογείου, με κτίρια που ορθώνονται εδώ και αιώνες. Κτίρια που χτίστηκαν από τον 12ο έως τον 14ο αιώνα και που τώρα παλεύουν να συνυπάρξουν αρμονικά με τον υπερτουρισμό και τις ανάγκες των σημερινών κατοίκων. Μονάδες κλιματιστικών καρφωμένες πάνω στην ενετική πέτρα και μεσαιωνικά ξύλινα παντζούρια, που αναπόφευκτα αντικαθίστανται σταδιακά από μοντέρνα old style κουφώματα, υπόσχονται μια μοναδική εμπειρία διαμονής στα πολυτελή rooms to let που συναντάμε σε κάθε βήμα μας. Παρά την αναγκαία σύγχρονη επέμβαση, η καστροπολιτεία διατηρείται ζωντανή και η εμπειρία περιπλάνησης στα σοκάκια είναι τόσο μοναδική, που μας κάνει να θέλουμε να επιστρέψουμε στο Κότορ ξανά και ξανά.
Το Ναυτικό Μουσείο του Μαυροβουνίου, που στεγάζεται σε αυτό το εμβληματικό αρχοντικό μέσα στην καστροπολιτεία του Κότορ, είναι κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από λαξευμένη πέτρα που μεταφέρθηκε με καράβια από το νησί Κόρτσουλα της Κροατίας. Αντιπροσωπευτικό δείγμα μπαρόκ αρχιτεκτονικής, το παλάτι αυτό του 1691 δέχεται χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Το μουσείο ιδρύθηκε επίσημα το 1952 και φυλάσσει τα κειμήλια και την ατμόσφαιρα της παλαιότερης ναυτικής αδελφότητας στον κόσμο, της Boka Navy, 809 μ.Χ. Το 2021 η UNESCO την περιέλαβε στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.
Κάντε κλικ στην εικόνα για να εξερευνήσετε τον χάρτη σε υψηλή ανάλυση.
Εικόνα ενός αυθεντικού ναυτικού χάρτη του 1764, έργο του διάσημου Γάλλου χαρτογράφου Joseph Roux. Αποτελούσε μέρος ενός μικρού ναυτικού άτλαντα της εποχής, όπου κάθε σελίδα ήταν αφιερωμένη και σε ένα στρατηγικό λιμάνι της Μεσογείου και της Αδριατικής. Κοιτάζοντας τον χάρτη, μεταφερόμαστε στην εποχή που το Cattaro (Κότορ) και το Perasto (Περάστ) αποτελούσαν πανίσχυρα ναυτικά και εμπορικά κέντρα. Οι αριθμοί που βλέπετε διάσπαρτους μέσα στη θάλασσα δεν είναι τυχαίοι: είναι οι βυθομετρήσεις σε οργιές, τις οποίες χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί της εποχής για να αποφεύγουν τα επικίνδυνα ρηχά νερά του φιόρδ. Στο κέντρο δεσπόζει το «ρόδο των ανέμων» (πυξίδα) με τις ακτίνες πορείας, ένα απαραίτητο εργαλείο για την πλοήγηση των ιστιοφόρων. (Πηγή: David Rumsey Map Collection / Stanford University Libraries.)
Κάπου κάπου το περπάτημα γίνεται ανηφορικό, όμως δεν μπορείς να μην ανέβεις, έστω μερικά από τα πέτρινα σκαλιά που σε καλούν, μέσα από μεσαιωνικές καμάρες και βαριές σιδερένιες πύλες. Έστω τα πρώτα από τα περίπου 1400 -ανάλογα με την διαδρομή- σκαλιά που οδηγούν ψηλά στο φρούριο του Αγίου Ιωάννη. Ανεβαίνουμε μερικά μονάχα και φανταζόμαστε πως ήταν όταν πριν από αιώνες οι φρουροί της πόλης του Κότορ τα ανέβαιναν όλα, ένα προς ένα, καθώς τα σκαλιά αυτά είχαν ρόλο χρηστικό στην άμυνα της πόλης διότι είναι η εσωτερική πλευρά του φιδωτού τείχους που σκαρφαλώνει το βουνό και χάνεται στην πέτρα.
Περπατώντας στο Κότορ θα συναντήσουμε πάνω από 10 ιστορικές εκκλησίες. Αυτή που μας μένει στο μυαλό όμως, ίσως και γιατί είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολά του, είναι ο Καθεδρικός του Αγίου Τρύφωνα. Χτίστηκε το 1166 σε ρομανικό ρυθμό, με στοιχεία βυζαντινής αρχιτεκτονικής, και είναι αφιερωμένη στον προστάτη Άγιο της πόλης, τα οστά του οποίου φυλάσσονται εντός της. Επλήγη από τον καταστροφικό σεισμό του 1667 και κατά την αναστύλωσή της προστέθηκαν τα δίδυμα μπαρόκ καμπαναριά, με το αριστερό να έχει μείνει ελαφρώς ημιτελές.
Η εκκλησία επλήγη ξανά από τον σεισμό των 6,9 Ρίχτερ του 1979. Για τη σταθεροποίηση του Καθεδρικού μετά από αυτόν τον σεισμό χρειάστηκαν 13 χρόνια ερευνών και εργασιών συντήρησης, από το 1987 έως το 2000. Τα αποτελέσματά τους επέτρεψαν την ανακατασκευή του αρχικού σχήματος του Ναού, έτσι ώστε εμείς να τον βλέπουμε σήμερα όπως ήταν τον 12ο αιώνα. Το 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο οργανισμός Europa Nostra απένειμαν στον ναό τιμητικό δίπλωμα για το υποδειγματικό έργο αναστήλωσης και τα κορυφαία μέτρα αντισεισμικής προστασίας που εφαρμόστηκαν μετά τον καταστροφικό σεισμό.
Καθώς επιστρέφουμε από το ταξίδι μας στον χρόνο και τη μεσαιωνική ιστορία, ένα δροσερό, νόστιμο παγωτό κάτω από τον πύργο του ρολογιού μάς επαναφέρει στο παρόν και στην όμορφη εκδρομή μας.
Αφήνουμε την καστροπολιτεία του Κότορ, για να συνεχίσουμε την εκδρομή μας, μη μπορώντας να πάρουμε το βλέμμα μας από τα επιβλητικά μαύρα βουνά και το τείχος που τα διατρέχει σαν φίδι. Καθώς όλο το φρούριο είναι χτισμένο από ντόπιο ασβεστόλιθο, έχει γίνει «ένα» με το φυσικό περιβάλλον. Το ανεβήκαμε όσο μπορέσαμε σιγά σιγά, για να δούμε τη θέα από ψηλότερα, αλλά και για να αποτίσουμε φόρο τιμής στους Ενετούς τεχνίτες, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ένα πανίσχυρο κονίαμα από ασβέστη, ηφαιστειακή τέφρα και άμμο σε όλη την καστροπολιτεία, καθώς επίσης και στους κορυφαίους συντηρητές που αποκατέστησαν τις ζημιές σκαλί-σκαλί μετά τον τρομερό σεισμό των 6,9 Ρίχτερ του 1979. Ήταν τότε που ο παλαιός πυρήνας του Κότορ, εντός των μεσαιωνικών τειχών, μπήκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο της UNESCO. Πλέον, από το 2003, έχει αποσυρθεί από τον κατάλογο των μνημείων σε κίνδυνο, χάρις στις επιτυχημένες εργασίες συντήρησης και ανακατασκευής.
Κότορ και UNESCO: Μια περιοχή Παγκόσμιας Κληρονομιάς
2021: Η UNESCO ενέταξε επίσημα στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας την πολιτιστική κληρονομιά του Ναυτικού της Μπόκα (Boka Navy) τον Δεκέμβριο του 2021.
Μετά τον ισχυρό σεισμό του 1979, η καστροπολιτεία αναστήθηκε κυριολεκτικά από τις στάχτες της. Η πολυετής και εξειδικευμένη αναστήλωση των μνημείων της παλιάς πόλης χρηματοδοτήθηκε και ολοκληρώθηκε σε μεγάλο βαθμό υπό την αιγίδα και με τη βοήθεια της UNESCO, επιτρέποντας στο Κότορ να βγει επίσημα από τη λίστα των απειλούμενων μνημείων το 2003.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου